ANTYPEDAGOGICZNE PRĄDY W WYCHOWANIU

Wychowanie, jak wykazuje historia, jest potrzebą każdej ludzkiej wspólnoty, choć dzisiaj wskazuje się na wiele jego wad.

Czym jest wychowanie? Co to znaczy wychowywać?

Różne są odpowiedzi, ale wszystkie one podkreślają, że jest to długotrwały proces zmierzający do usamodzielnienia wychowanka i przygotowania go do życia. Zadaniem wychowawcy, a jest nim rodzic, nauczyciel, ksiądz i inne osoby znaczące, jest pomoc młodemu człowiekowi w zrozumieniu znaczenia jego życia i życia innych ludzi, pomoc w urzeczywistnianiu pozytywnych celów.

Czy wychowanie jest w ogóle potrzebne? Można wskazać na dwie potrzeby wychowywania ludzi: zewnętrzną i wewnętrzną.

Potrzeba zewnętrzna wypływa z faktu, iż człowiek od momentu swego narodzenia jest członkiem licznych grup i społeczności. Wszystkie one oczekują od niego określonego zachowania. W tym celu wychowawcy podejmują działania zmierzające do uformowania wychowanków według przyjętego wzoru, tak, aby ich zachowania nie kolidowały z interesem społecznym i dobrem ogółu.

Potrzeba wewnętrzna jest potrzebą złożoną. Po pierwsze: wychowanie służy usamodzielnieniu człowieka i wprowadzeniu go w życie, a po drugie – jako że człowiek jest skłonny wybierać to, co łatwe i przyjemne – ma mu pomóc przezwyciężyć naturalną niechęć do wysiłku. Przy takim rozumieniu wychowanie jest działaniem wspomagającym człowieka w realizacji jego dalszych celów, ma służyć przekazaniu wartości oraz namówieniu go do samowycho­wania poprzez uświadomienie odpowiedzialności za swoje życie. Niechaj zakończeniem tej refleksji wstępnej będzie wypowiedź znanego pediatry, kochającego ojca, Ross Campbella: „Jako ojciec ponoszę odpowiedzialność [...] i jestem wyposażony we władzę pozwalającą mi wpłynąć na to, by moje dziecko zachowywało się poprawnie. Równocześnie jednak jestem odpowiedzialny za zapew­nienie mu szczęśliwego dzieciństwa. Powinienem dbać o to, by nie skrzywdzić go nadużyciem swojej rodzicielskiej władzy. Jego przyszłe szczęście w bardzo dużym stopniu zależy od tego, jak tę władzę obecnie wykorzystuję”.

Wszystko, co zostało powiedziane powyżej, wskazuje, że wycho­wanie jest konieczne, aby człowiek osiągnął pełnię swego człowie­czeństwa. Z drugiej jednak strony możemy zauważyć, że istnieje sprzeczność pomiędzy naturalną spontanicznością dziecka i jego dążeniem do ekspresji a dążeniem społeczeństwa, które tę ekspresję ogranicza, kładąc nacisk na kontrolę i poprawne przystosowanie społeczne.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.